Türkçemizin yozlaşması

orhanozel

Yeni Kahvesever
Katılım
7 Ara 2025
İsyan ediyorum…

Günlük konuşmaların, sosyal medyanın ve hatta resmi sayılabilecek yazışmaların içine gelişigüzel serpiştirilen yabancı kelimeler artık gözü tırmalıyor. Aynı cümlenin yarısı Türkçe, yarısı İngilizce olunca ortaya ne düzgün bir ifade çıkıyor ne de gerçek bir zenginlik. Bu bir gelişmişlik göstergesi değil; çoğu zaman düşünmeden konuşmanın, kolaycılığın ve biraz da özensizliğin sonucu.
Bir dil, sadece iletişim aracı değildir. O dil; bir toplumun hafızasıdır, kültürüdür, mizahıdır, duygularını ifade etme biçimidir. Kelimeler kayboldukça, onların taşıdığı incelikler de kaybolur. “Update geçtim”, “deadline’a yetişemedim”, “random oldu”, “focus olamıyorum” derken aslında Türkçede karşılığı olan ifadeleri kullanmamayı tercih ediyoruz. Hatta kahve terimlerinden "Dark Roast" "Low Profil" "Veryate" gibi kelimeler kullanıyoruz. Bir süre sonra bu karşılıkları hatırlamaz hâle geliyoruz. İşte yozlaşma tam olarak böyle başlıyor: Zorla değil, fark etmeden.

Elbette yabancı dillerden kelime alışverişi tarihin her döneminde olmuştur. Bu doğal bir süreçtir. Ancak ihtiyaç olmadığı hâlde, sırf daha havalı dursun diye ana dili geri plana itmek başka bir şeydir. Bu durum dili zenginleştirmekten çok, yüzeyselleştirir. Düşünce de dil kadar sadeleşir; derinlik azalır.

Konu “yasaklayalım” noktasına gitmek zorunda değil. Mesele bilinç. Kendi dilimizle de rahat, güçlü ve modern bir şekilde ifade kurabileceğimizi hatırlamak. Türkçe; bilim konuşmaya da, teknoloji anlatmaya da, mizah yapmaya da, duyguları en ince hâliyle aktarmaya da fazlasıyla yeterli bir dil.
Biraz özen, biraz farkındalık ve biraz da saygı… Hem dile hem birbirimize. Çünkü dili korumak, aslında düşünme biçimimizi korumaktır.
 

teyyaredenkahve

Kahve Masası ✈️
Yönetici
Katılım
28 Nis 2017
Konum
İstanbul
Bu konu altında da zamanında biraz konuşulmuştu. Ne kadar dikkat etmeye çalışsak da çok kaçamıyoruz ama haklı olduğunuz yerler var.

 

orhanozel

Yeni Kahvesever
Katılım
7 Ara 2025
Bu konu altında da zamanında biraz konuşulmuştu. Ne kadar dikkat etmeye çalışsak da çok kaçamıyoruz ama haklı olduğunuz yerler var.

Aslında çok zor değil kendi dilini konuşmak. Ama işte maalesef hem sosyal medya platformları, hem Türk firması olup hem her şeyi yabancı dil kullanarak tanıtan şirketlerimiz, hemde daha sayamadığım bir çok nedenden dolayı dilimiz ölmeye başladı. Kullanılan her cümlenin içerisine yabancı kelimeleri koymayı marifet olarak görüyoruz. Türkçede karşılığı olan kelimeleri İngilizce, İtalyanca, İspanyolca yazınca konu bir başka boyuta geçmiş olmuyor, sadece o yazı kirletilmiş ve göz yorucu oluyor. Ömür boyu dil eğitiminin öneminin anlatılması taraftarıyım.
 

ziza

Aktif Demleyici
Katılım
15 May 2025
Sadece kahve konusunda değil bir çok alanda yabancı kelimelerin dolaşıma sokularak dilin çürümesini yaşıyoruz. Pek dolaşımda olmayan, nispeten eskiden kullanılan ıstılah diye bir kelime vardı. Bu kelimeden türeyen ''ıstılah paralamak'' diye bir deyiş vardır, herkesçe bilinmeyen, bir alana ait kelimelerin kullanılarak bilgiç/bilgili gözükmek isteyenler için kullanılırdı. Bu tarz yönelimler ifade gücünü sınırlar, anlatılmak isteneni tam ifade etmemizi sınırlar. Ne kadar fazla dil bilirseniz bilin düşünce kendi ana dilimizde gelişebilir, başka bir dille tam manasıyla düşünmemiz mümkün değildir. Mesela düşünce tam manasıyla tercüme de edilemez, başka bir dildeki tercüme aslından dönüşmüş bir şeydir, o artık başka bir şeydir. Amerikalı şair Frost, ''şiir, tercümede kaybolan bir şeydir'' demiş. Gerçekten bir şiiri tercüme etmeye kalkarsanız artık o şiir değildir, başka bir şeydir. Hangi dilde yazıldıysa sadece o dilde şiirdir. Dilimize sahip çıkmalıyız. Her alanda dil, toplumun gelişmesindeki en önemli araçlardan biridir. Çünkü biz sadece dil ile düşünebiliriz. Şunu da unutmamak gerekir; katışıksız, arı bir Türkçe mümkün değildir. Böyle bir çabaya girersek hiçbir şey söyleyemeyiz çünkü ''hiç'' farsça, ''şey'' arapçadır :D Kendi diline sahip çıkamayan toplumlar her zaman aşağılanır ve gelişemezler. Heideger'le yapılan bir söyleşide, Avrupa düşüncesine Almanların katkısını ve ayrıcalıklı bir yeri olduğuna kanıt olarak; ''Fransızlar bana bunu tekrar tekrar teyit ediyor. Düşünmeye başladıklarında Almanca konuşuyorlar; kendi dillerinde ilerleyemediklerini temin ediyorlar bana'' diyor :D
 

onurcoskun

Profesyonel Demleyici
Katılım
23 Şub 2024
İsmet Paşa "Lisanımızdaki Arabî kelimeleri ihraç edeceğiz"

Lisan: Arapça, Arabî: Arapça, Kelime: Arapça, İhraç: Arapça, Etmek: Türkçe
Paşamızın ismi İsmet bile Arapça

Konu başlığını görünce aklıma doğrudan bu cümle geldi. Türkçemizi dikkatli kullanmaya çalışan bir öğretmen olarak bu durumun mümkün olmadığını yine de Türkçe kelime seçiminin yaşamımızda önemli olduğunu belirtmek isterim.
 

Giiizzle

Aktif Demleyici
Katılım
23 Kas 2024
Bir lisan bir insan, iki lisan iki insan dememişler boşuna. İnsan kelime dağarcığı kadar düşünebilir ve dilimizde tam karşılığı olmayan bazı ifadelerin İngilizce kelime karşılıklarını kullanmaktan kaçınmanın iletişimde yapabileceğimiz kötü pratiklerden biri olduğunu düşünüyorum. Tabi ki koyu kavrum/kavurma yerine dark roast demeyelim ama ek bir not düşmek istedim.
 

orhanozel

Yeni Kahvesever
Katılım
7 Ara 2025
Hiçbir dil eksik değil. Diller, gerçekliği farklı çözünürlüklerde örnekliyor. Türkçe doğa betimlemelerinde ve duygusal nüanslarda zaten güçlü: “iç burkulması”, “gönül ferahlığı”, “yüreği ağzına gelmek” gibi ifadeler başka dillere çevrilirken zorlanıyor.
Yani bu kelimeler “bizde yok” değil, bizde cümle halinde yaşıyor.
Dil, evreni kategorize etme biçimimiz. Başka dillerde tek kelime olan şeyler, bizde hikâye olarak anlatılıyor. Bu da dilin yoksulluğu değil, zihnin farklı mimarisi.
 

Coffeedcoffee

Tecrübeli Demleyici
Katılım
24 Ara 2022
Konum
İstanbul
İsmet Paşa "Lisanımızdaki Arabî kelimeleri ihraç edeceğiz"

Lisan: Arapça, Arabî: Arapça, Kelime: Arapça, İhraç: Arapça, Etmek: Türkçe
Paşamızın ismi İsmet bile Arapça

Konu başlığını görünce aklıma doğrudan bu cümle geldi. Türkçemizi dikkatli kullanmaya çalışan bir öğretmen olarak bu durumun mümkün olmadığını yine de Türkçe kelime seçiminin yaşamımızda önemli olduğunu belirtmek isterim.
Cümlenin İsmet İnönü tarafından söylendiğine dair bir kaynak gösterebilir misiniz?
 

onurcoskun

Profesyonel Demleyici
Katılım
23 Şub 2024
Cümlenin İsmet İnönü tarafından söylendiğine dair bir kaynak gösterebilir misiniz?
Bu bir söylem belki resmi belge veya arşiv kaydı yoktur ama bir çok yerde karşımıza çıkıyor. Yıllar önce duyduğum bir sözdü doğruluğunu teyit etmedim açıkçası. Kaynak araştırması yapmak gerek. Ayrıca ifade belki yüzde yüz böyle değildir ama buna benzer ifadeler kullanılmıştır diye düşünüyorum.
 

ziza

Aktif Demleyici
Katılım
15 May 2025
bahsettiği isimlerin bu şekilde bir yol izlemiş olması yabancı kelime kullanımına bir gerekçe veya neden olabillir mi ? kendisi yabancı kelime kullanımını yukarıda bahsettiğim ıstılah paralamak çerçevesinde kullanır. bahsettiği adamların hepsinin kendine ait düşünceleri vardır ve o kelime seçimleri ifade gücünü genişletmek için bilinçli kullanır. emrah safa gürkan sadece şu açıklamalarından bile ne kadar sığ olduğu belli olan, onlar kulandı ben de kulanıyorum, diyecek kadar dar bakışlı bir adamdır.
 
Üst