Konu baya canlanmış, ben white2tea, yunnansourcing, dragonteahouse, bitterleaf, o-cha, eco-cha gibi sitelerden türlü türlü çay denedim. Muafiyetin son gününe dek kargoyla uğraştım alabildiğim kadar çay aldım fakat şu an elim gitmiyor aldıklarıma bitecek diye. Mecbur iç pazarda ne varsa talan etme moduna girdim.
Yurtdışı imkanı olan varsa ve oolong seviyorsa mutlaka Taiwan'dan Li Shan, AliShan, Dong Ding bölgesi oolonglarını ve Çin'den Dancong kategorisinden ne bulursanız denemenizi tavsiye ederim. Çiçek buketlerinden kremalı sodaya kadar giden geniş bir yelpaze sunuyor oolonglar. Alım olarakda Taiwan için onların yerel sitelerinden direk üreticiden satış yapan siteler var yada Eco-cha ve One River Tea var batı pazarına yönelik. Dancong'lar için YunnanSourcing, Bitterleafteas ve OneRiverTea(deneme şansım olmadı fakat reputasyonu en yüksek batı odaklı satıcılardan biri) alım yapabilirseniz kolaylıkla bu kategorinin neden sevildiğini anlayabilirsiniz.
Türkiye pazarında Chado ve Toganoo'dan olan çayların bir çoğunu denedim.
Yeşil çay severler için Chado'dan Bi Luo Chun'u şiddetle tavsiye ederim, yeni hasat olmamasına rağmen aşırı iyi. Kabusecha'ları da var, gyokuro ile sencha arasında kalan bir çay kendisi ve yine oldukça başarılı buldum.
Her iki markanın matcha'larına pek el atmadım henüz yurtdışı stoğum bitince sıradan onları da deneyeceğim fakat Toganoo'nun limited serisi umut vaat ediyor.
Kırmızı çaylarda Chado'dan Gongfu Black Tea oldukça floral ve dolgun, bergamot severler için Blue Flowers Earl Grey siyah çayları var severek tükettiğim fakat Hindistan menşeili diğer çaylarını pek tavsiye edemeyeceğim, direk o bölge ile çalışan büyük firmaların(Ahmed Tea, Beta Tea, vs) gurme çayları daha iyi fiyat performans bence.
Sri Lanka'dan Ceylon çayı satan Faras adlı bir marka var, bana kalırsa bütün o büyük markaları açık ara sollar. Trendyol'da satışı var ve tadına göre fiyatı makul.
Toganoo'nun siyah çayları biraz daha kapsamlı, Golden Yunnan Black Tea; maltsı, tatlı ve dolgun gövde, Xiao Zhong; Lapsang Souchong'dan is tadı daha az baskın olduğu için tercihim. Golden Tip Snail Tea olarak sattıkları Dian Hong Tipi bir Bi Luo Chun'ları da var fakat tat profili olarak eğer bir referans noktanız varsa biraz hayal kırıklığı yaratabilir fakat onun dışında ilk deneyimleyenleri tatmin edecektir. Jin Jun Mei çayları genel olarak mükemmel bence, maltsı, dolgun ve ağızda kalan kompleks bir tatlılığa sahip, Toganoo'dan aldığımı henüz denemedim fakat normal bir Jin Jun Mei'nin 10'da 1'i kadar tadı olsa bile denenmeye değer diye düşünüyorum.
Beyaz çaylardan direk Chado'dan Fuding Silver Needle'ı daha floral ve temiz tat profili sevenlere tavsiye edebilirim onun dışında Bai Mudan ve cake formatında olan beyaz çayları meyvemsi tatları ile öne çıkıyor. Ben beyaz çaylarda filiz formatını(silver needle) daha çok terchih ediyorum.
Siyah çaylar(Hei Cha) kategorisine Fu brick ve Shou Puerh gibi post fermente çaylar girer normalde fakat sadece puerhleri ikiye bölerek devam edeceğim.
Puerh kategorisi Sheng ve Shou olarak ikiye ayrılır fakat bana kalırsa direk Türkiye'den almaya uğraşmayın bence, Tagonoo'daki Taobao'dan 6 usd bile etmeyen dibin dibi cake'e(357gr) 3400 tl fiyat geçmişler, Chado da ise 100gr'lık Shou Puerh cake var bir tane isimsiz olan 380 tl, içilmez değil fakat yurtdışından alım olsa o fiyata inanılmaz lezzetli fabrika çayları denilen fiyat performans çayları var aslında.
Yurtdışı alım imkanı olan varsa TEATEA'den V93 serisinden her hangi bir seneye ait olanı alıp denesin, tanesi 5-6 usd civarında, 5li paketi var daha da uygun halde hatta. Bu arada kaliteli olan puerh çayları yıllandıkça tat profilleri gelişen ürünler, ona oranla fiyatları da daha pahalı olabiliyor. Ortalama fabrika(TAETEA gibi) Shou Puerh çaylarınında 3-4 sene yıllanmış olanların tatları oldukça lezzetli oluyor. Tat profilini odunsu, kremamsı, dolgun, tam gövdeli ve yağlı gibi isimler ile betimlemek mümkün fakat bunların hepsi göreceli ve içtiğiniz çayın kalitesi çok büyük bir parametre.
Sheng puerh için ise durum biraz daha farklı, post hızlı fermantasyon olmadığı için bu çaylar aslında yıllarca bekletilerek fermantasyonu daha yavaş oluyor(neme bağlı olarak). Sheng puerlerde ilk basım yılında floral ve yeşil keskin tatlar baskınken yıllandıkça +10 yıl tat profili yumuşak, katmanlı ve kompleks hale geliyor. Shou puerler başta yıllandırılmış Sheng Puerhleri taklit amaçlı oldukça yeni bir tarih olan 1970 lerde ortaya çıkıyor. Daha işin butik kısmında kalan Bittertealeafteas'in sheng puerh'lerine yada YunnanSourcing'in in house yaptığı sheng puerh'lerine erişim şansınız olursa mutlaka deneyin, kategorinin hakkını veren markalar.
Bitkisel çay severler için Chado'dan Vanilla Roobios ve stokları biten Osmanthus'u tavsiye ederim. Eğer Osmanthus çayına ulaşma imkanınız olursa siyah çay harmanları inanılmaz lezzetli oluyor, çiçeksi+bal tat profilinin zirvesi niteliğinde bir harman oluyor.
Dip Not: Halen Hojicha sevip sevmediğim kousunda ikilemdeyim ama Chado'nunki fena değil.